Ông Công khẳng định, nếu không có vốn, mục tiêu xuất khẩu điều năm 2010 đạt 1 tỉ USD không dễ đạt được, có nghĩa là các DN mất lợi nhuận, hàng trăm nghìn lao động không có việc làm vì lượng điều còn lại trong kho các nhà máy chỉ đủ sản xuất đến tháng 9/2010.

Do vậy, Vinacas kiến nghị các ngân hàng cho các DN chế biến điều vay 1.100 tỷ đồng để mua hết lượng điều còn tồn trong dân, khoảng 50.000 tấn. Ngoài ra, các DN cũng cần được vay khoảng 5.700 tỷ đồng bằng USD để nhập khẩu 300.000 tấn điều phục vụ sản xuất xuất khẩu.

Cùng chung bức xúc, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Tổng giám đốc Vinacaphe cho biết, hầu như DN luôn trong thế thiếu chủ động về

“Nhiều DN chấp nhận ký hợp đồng xuất hàng với giá thấp, chỉ để lấy hợp đồng mang thế chấp vay vốn ngân hàng, hậu quả của cách làm này là khiến cả ngành cà phê thua thiệt.”, ông Hoàng nói.

Ông Hoàng dẫn chứng, vào giữa tháng 4 vừa qua, khi giá cà phê trong nước giảm mạnh, Chính phủ đã ký quyết định hỗ trợ các DN trong ngành mua tạm trữ 200.000 tấn, khi có quyết định này thì giá cà phê tăng vọt tuy nhiên đến giữa tháng 6 các DN mới tiếp cận được với vốn ngân hàng.

Thời gian đợi vốn lâu, giá cà phê lại giảm nhanh, các DN nước ngoài đã nhanh chóng thu mua với giá rẻ, trước khi DN trong nước có vốn để thực hiện chủ trương. Chính vì vậy, trong đợt mua tạm trữ này (từ 15/4 đến 15/7), các DN chỉ mua được khoảng 7 - 8% số cà phê nguyên liệu như dự kiến.

Ông Hoàng bức xúc, để được vay vốn hỗ trợ này, các doanh nghiệp phải đảm bảo đủ các điều kiện khắt khe, các loại giấy tờ cùng nhiều thủ tục phức tạp, nhanh nhất cũng phải mất cả tuần lễ mới vay được tiền và cơ hội qua đi. Nếu trong đợt mua tạm trữ vừa rồi, các DN trong nước mua được 200.000 tấn cà phê sẽ thắng lợi lớn, khi giá tăng như hiện nay thì có thể lãi tới 200 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bà Trần Thị Hồng Hạnh, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng (Bộ Tài chính) cho rằng, bản thân các DN chưa sắp xếp hợp lý và không đưa ra một mức giá thu mua thống nhất trong việc này. Có những DN muốn “tay không bắt giặc” khi vay tới 90 – 95% toàn bộ giá trị lượng hàng dự trữ nên các ngân hàng cân nhắc là điều hiển nhiên.

Trong khi đó, đích thân Tổng giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam đã đi thực tế tại các vùng trồng cà phê để kiểm tra, nhưng gần như lượng cà phê đã cạn kiệt, DN chẳng thể thực hiện thu mua.

Giải thích về tình trạng nhiều DN kêu không đủ ngoại tệ để nhập khẩu nguyên liệu chế biến, đại diện Vụ Quản lý ngoại hội (Bộ Tài chính) cho rằng, việc làm này nằm trong chính sách hạn chế nhập siêu, nhưng không phải là “siết” tới mức DN không vay được.

“Hiện các ngân hàng đang thực hiện việc giảm lãi suất cho vay xuống mức 11% và giữ ổn định tỉ giá ngoại hối…”, vị này cho biết.

Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng (Bộ Tài chính) cho biết, hiện nhu cầu vốn từ phía các DN rất lớn nhưng bản thân các ngân hàng cũng phải chủ động cân đối nguồn vốn vay để điều tiết cho vay hợp lý.

Để tháo gỡ khó khăn cho các DN xuất khẩu, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên cho rằng, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các hiệp hội ngành hàng cung cấp và thẩm định mức độ uy tín từng DN cho các ngân hàng để tránh rủi ro khi quyết định cho vay vốn, đồng thời cũng xác định xem nhu cầu vay có thực hay nhằm mục đích kinh doanh khác…

Theo nhận định của nhiều DN, dù tổng kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt 32,47 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên với tình hình diễn biến thị trường như hiện nay, 6 tháng cuối năm không mấy lạc quan.

• Ca Hảo